Yetenek sınavı mı, yoksa merkezî yerleştirme mi?

2007 yılında yaşar üniversitesine yetenek sınavı ve genel kültür sınavıyla girmiştim.Genel kültür sınavında tanınmış mimari yapıtlarla ilgili sorular,hem edebiyat soruları, hem de matematiksel,mantıksal ve görsel zeka soruları vardı.Bence gerçekten doğru bir sistemdi ama şimdi yetenek sınavı kaldırıldı sadece merkezi yerleşimle öğrenci alınıyor.Yeni başlayan arkadaşların temel tasarım derslerinde bizden daha fazla zorlandıklarını görüyoruz. Yetenek sınavıyla girmemize ve yetenek sınavı için zamanında ciddi bir hazırlık süreci geçirmemize rağmen biraz bizim bilgisayara yönlenmemizden biraz da okuldaki sistemden kaynaklı serbest elimiz yavaşladı.Yetenek sınavı sadece bir başlangıç,okuldaki eğitim sürecinde de bunu geliştirebilmemizi ya da en azından koruyabilmemizi sağlayacak bir sistem lazım.
Kısaca kesinlikle tasarımcıların serbest el çizimi yapabilmesi gerektiğine inanıyorum.Bunun için de yetenek sınavları kaldırılmamalı,kaldırıldığı takdirde sanatsal ve tasarımsal olan iç mimarlık bölümünün mühendislik,mimarlık gibi teknik bölümlerden bir farkı kalmaz bence.

Yurt dışında üniversitelerin yöntemi çok doğru. Öncelikle bu okullara girmek için öğrenci ne gibi çalışmalar yapmış? Varsa katıldığı grup çalışmaları, yarışmalar, Öğretmenlerinin yazılı referanslarını içeren bir portfolio ile başvurulmalı. Daha sonra okuldan gelen kabulle yetenek sınavına alınmalı. Ve mümkünse her branş için sınıflar en çok on kişi olmalı. Bu okullarda okumaya hak kazanan öğrencilerin %50 si bu işle ilgilenecek firmalar tarafından belli yüzdelerde burslandırılmalı. Hatta okul ödevleri bile, bu firmalar tarafından finanse edilmeli.
Okulların ilk iki senesi temel sanat eğitimi ve temel tasarım üzerine olmalı. Bu iki seneden sonra branşlar ayrılmalı. Branşlara geçtikten sonraki eğitim üç yıl olmalı. Bu üç yılın iki yılı seçilen branşın temel eğitimini, üçüncü yıl ileri düzeyde eğitimini içermeli.

Atilla ARISOY kullanıcısından alıntı

Okulların ilk iki senesi temel sanat eğitimi ve temel tasarım üzerine olmalı. Bu iki seneden sonra branşlar ayrılmalı. Branşlara geçtikten sonraki eğitim üç yıl olmalı. Bu üç yılın iki yılı seçilen branşın temel eğitimini, üçüncü yıl ileri düzeyde eğitimini içermeli.

Bence eğitim sürecini dört yıldan daha fazla artırmak bir yana, azaltmak lâzım.
Hatta zaten bazı yabancı ülkelerde 3 yıla indirilmiş olduğunu duymuştum.
Bana göre bunun mantığı şu:
Her bir hocaya düşen öğrenci sayısı bu kadar fazla oldukça, öğrenciyi okulda daha fazla tutmanın faydası yok.
Bunun yerine bir an önce bir mimarın yanında usta-çırak ilişkisiyle çalışmaya başlaması daha mantıklı.
Hatta bazı ülkelerde, bir aşamadan sonra çalışma ile birlikte derslerin sürdürüldüğünü duymuştum.
Yani öğrenci önce okulda diyelim ki 3 yıl temel eğitim alacak.
Ondan sonra ise eğitimine bir tarafdan da bir mimarın yanında çalışarak devam edecek.
Meselâ 2 yıl da bu şekilde olunca toplam : 3 yıl devamlı + 2 yıl da çalışma birlikde olmak üzere 5 yılda diploma almaya hak kazanılacak.
Böyle olunca hem öğrenci 3 yıldan sonra uygulamanın doğrudan içine girmiş, hem bir mimarla birebir usta-çırak ilişkisine başlamış, hem de para kazanmaya başlamış olur.
Mezun olup kendisine bir mimarlık veya içmimarlık işliği açmak isteyenler bu yolu takip etmek zorunda olmalı, hatta bunun da üstüne belki 3-5 yıl daha bir mimarın veya içmimarın yanında çalıştığını belgeledikten sonra kendi işliğini açmaya hak kazanmalılar.
Fakat projecilik yapmak istemeyenler için durum farklı olabilir tabi.
Buna benzer sistemlerin AB kapsamında gündeme geldiğini duymuştum.
Yani bunlar benim katıldığım ama tamamen kendi ürettiğim fikirler değil.