Türkiye'de Mobilyacılık Anlayışı

Mobilya sektörünün en önemli sorunu olan tasarım konusuna isabetle değinmişsiniz.

Yıllar önce ortada hiç bir içmimarlık forumu yokken bir [Üzgünüm, Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilmektedir. İç Mimarlık Portalı 'na kayıt olunuz veya üyeliğinizi aktifleştiriniz.] vardı.
Başka da bir paylaşım ortamı yoktu içmimarlar için.
İşte orada benzer bir konuda 2006 yılında yaptığım bir paylaşımımdan alıntılayarak aynen aktarıyorum:

"Türkiye'de bu sanayinin temeli Avrupa'yı taklit üzerine kurulmuştur ve telif hakları daha yeni 95'te resmen hayata geçmiş olmakla birlikte görgüde yeri yoktur. Yani bu sahadaki fikir sahiplerine emeğinin bedelini ödeyerek hizmet satın almak diye bir alışkanlık yerleşmemiştir. Bu yüzden kuru iltifatlarla yetinmek zorunda kalırsınız. İnsanlar size muhakkak ilgi göstereceklerdir. Ancak bu ilgi, muhtemelen sizden ücretsiz yararlanabilme ihtimalini düşünerek veya umucu başka niyetlerle gösterilmiş bir ilgidir. Kimse para ödemek istemez çünkü bu güne kadar kimse böyle bir hizmete para ödememiştir. Meselâ Ankara mobilyacılar sitesinde herkes Türkiye'de henüz gün yüzü görmemiş takımların resimlerine bir yolunu bulup bedavadan ulaşmak çabasındadır. Biraz zengin olanlar bizzat yurt dışına giderek, gücü yetmeyenler başka yollardan yabancı katalog-dergi toplarlar ve bunlardan bedavaya 3-5 takım devşirip vitrine koymayı imtiyaz sayarlar. Geriye kalan diğerleriyse bu ve benzeri yollarla sitelere giren güzel modelleri bir diğerinden çalarak taklidini üretmeyi düşünür. Vitrine çıkan güzel modeller kısa sürede yayılıp ta müşterilerden, "her girdiğimiz mağazada aynı şeyleri görüyoruz" şikâyetleri duyulmaya başladığı zaman, malı ilk vitrine koyanlar çoktan yeni modeller aramaya başlamışlardır. Çünkü artık o takımdan para kazanamayacaklarını bilirler. Çarkı böyle işleyen bir sanayi içinde içmimar tek başına ne yapabilir? Belki inanmayacaksınız ama bir yemek ısmarlamaya karşılık benden bir yatak odası takımı fikri elde etmeyi umanlarla bile karşılaşmışımdır."

Son on yıl içinde tasarım konusunda Ankara'nın Siteler'inde kaplumbağa hızıyla da olsa bir ilerleme var sanıyorum.
İnsanlar birbirlerini taklit etmek konusunda eskisi kadar pervasız değiller.
Bunda, Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri'nde açılan tecavüz ve tazminat davalarının da payı var.
Her ne kadar davalara konu olan tasarımlar hâlâ yeni ve özgün olmakdan uzak iseler de, bu davaların zaman içinde tasarım kalitesinin yükselmesine katkı sağlayacağını tahmin ediyorum.

Siteler'in en büyüklerinin geçmişini incelerseniz, niçin durumun bu kadar vahim olduğunu anlarsınız.
Hepsi de kolay yoldan para kazanmaya alışmışlardır.
Eskiden siteler esnafı -genel olarak- öyle kolay ve çok para kazanırmış ki, istisnalar hariç hepsi gece hayatının, pavyonların abonesiymişler.
Sitelerde mağazacı olup da gece hayatının müdavimlerinden olmamak herkesin harcı değilmiş gibi bir şey.
Tasarım yapmadan, tasarımcıya para ödemeden, sadece kopyalamak ve az zahmetle çok para kazanmak üzerine kurulu alışkanlıklar, Sitelerin ruhuna öyle bir işlemiş ki, bu kötü alışkanlıkları oradan söküp atmak bu yüzden kolay olmuyor.
Bu yüzden binlerce işletmenin faaliyet gösterdiği Siteler'de çalışan tasarımcı-içmimar sayısı hâlâ çok az.
Bu karadüzeni değiştiremeyeceğini anlayan ve siteler'den kopup Sincan gibi, Akyurt gibi şehirdışındaki bölgelerde fabrikalaşan işletmelerin sayısı az değil.
Fakat ne yazık ki Siteler, Ankara mobilya sektörü üzerindeki belirleyici ağırlığını bir müddet daha sürdürecek gibi gözüküyor.

Bildiğim kadarıyla Siteler mobilyacıları için tasarım yapıp satan tasarımcılar da var.
Fakat fiyatlar çok düşük.
Bir yatak odası veya yemek odası takımı tasarımının fiyatı, o takımın ham maliyeti kadar, yani 5-7 bin lira civarı.
O fiyata yapılan tasarımların da ne kadar özgün olabileceğini siz düşünün artık.
Zaten öyle tasarımların vitrinde kalma süresi de en fazla 2 yıl.

sitelerde takip ettiğim kadarıyla 1 senelik takım eski takımdır. Sitelerdeki baskın mantalite konusnda size katılıyorum ve hiçte tasvip etmiyorum ancak sitelerin dışında imalat yapmanın ise avantajları kadar dezavantajları da vardır. siteler garip yerdir, bi kere oranın tozunu soluyan bir daha ordan çıkamaz gibi bir laf vardır. neden böyledir söyleyeyim. Dünya üzerinde bu kadar çarpık, içli dışlı yerleşmiş, her sektöre hizmet veren imalatçıların kümelendiği başka bi yer görmedim, gezdiğim ülkelerde dahil. Ahşapı bırakın, alüminyum, paslanmaz, cam, vitray, granit, mermer, akrilik tezgah, parke, pvc, halı, kapı, pencere, cila, hırdavat, koltuk, iskelet, döşemeci, sandalye, perde, kumaş, ofis mobilyası çocuk mobilyası vs.. aklınıza ne geliyorsa her türlü malzemeye, her işin ustasına, her sektörün imalatçısına sitelerde ulaşabiliyorsunuz. bu muazzam çeşitlilik size hem vakit hemde nakit olarak çok büyük avantaj sağlıyor. sitelerde yat tasarımı ve dekorasyonu yapan firmayıda görünce dedim ki herhalde yapamadıkları bir tek uzay mekiği kaldı bu sitelerde..